Traditionele

Zand - tekeningen en zand - tapijten

(afbeeldingen worden toegevoegd...)
Europa

Kempen/ Hageland/ Maasland

Nl. Zuid-Limburg, Twente

Schotland, Wales, Engeland

Iers-Keltische vlechtbanden

Azië

Zuid- India (Kolam, Rangoli)

                                                                                                 Tibet (Mandala)

Japan (golvende tuinbodem)

                                                                                                                  (Zen-garden)

Afrika                                                                                                   

Angola (Sona v/d Tchokwe)

Zuiden (Zoeloe-labyrint)


Oceanië

Australië (Aboriginals)

Malekula (labyrint) = Vanuatu

Amerika

Navaho e.a. (medicijn-tekening)



Historisch gelijkaardige motieven


Lepinski Vir (5000 vC),

Egypte (4000 vC),

Lagash (2800 vC),

Bohemen (1200 vC),

Rose Camuna (850 vC) (It., GB., Port.,Bask.)

Nasca ( 400 vC)


Grieks – Romeins

Byzantijns

Longobardisch – Iers

Moors (Arabisch)

...

Zandmotieven stemmen overeen met rotsgraveringen, kei-labyrinten e.d.

dus omgekeerd kunnen deze ook (eerst?) als zandtekeningen bestaan hebben.


"Tangled threid" in Groot-Brittannië

(uit "Doolhoven en Labyrinten" van Janet Bord, Uitg.Landshoff 1976)

Labyrintmotieven werden op de drempel getekend om heksen en boze geesten te weren.

Eens was dit gebruik in Engeland wijd verbreid. In Schotland werden de traditionele motieven met pijp aarde op de drempels en de vloer van koeienstallen, melkerijen en huizen getekend. De naam van deze motieven was “tangled threid” (=verward draad) en het doel ervan blijkt uit het versje:

Tangled threid and rowan seed           Verward draad en lijsterbeszaad

Gar the witches lowse their speed.     Doen de heksen hun snelheid verliezen.

Lees hier de originele beschrijving in het Engels.

In 1936 heeft de Schotse boerinnenbond enkele van deze tekeningen gepubliceerd: 


 

Soortgelijke motieven waren in gebruik op de He briden, op de eilanden Lewis en Man, in de Wye Valley, Sussex en Wales. In Knutsford in Cheshire was het traditie om een ingewikkeld patroon van zand aan te brengen op de drempel van het huis van de bruid voordat ze naar de bruiloft ging. Het labyrint had tot doel onvruchtbaarheid, of ongeluk brengende invloeden uitsluiten, het buitensluiten van kwaadaardige invloeden.

In de oudheid was het hinkelspel een labyrint waarin men een steen - de ziel - naar de uit gang schoof. Het bewegen van de steen werd het helpen van de ziel om de hemel, het paradijs te verwervenDoolhoven die ‘muren van Troje" werden genoemd werden nog laat in de jaren twintig op Schotse stranden getekend, waarbij het de bedoe ling was achter elkaar naar het cen trum te rennen en weer naar buiten.


 

Keltische & Longobardische Vlechtbandkunst

Een patroon ontstaat door het plaatsen van één, twéé of meer rijen puntjes, waartussen diagonaal voortbewogen wordt. Als je aan een (buiten)grens komt, draai dan naar de aanliggende diagonaal (de boog in de golfbeweging).

Dat kan héél simpel beginnen, via een beetje ingewikkelder, tot bijzonder complex.

Enkele mooie heb ik hier afgebeeld, de rest vindt je in...

Een overzicht van mogelijke motieven.


 

Voor  enige cursussen/workshops heb ik ooit een soort begeleidingstekst geschreven die je kan downloaden. De digitale versie ben ik kwijt, daarom heb ik een kopie gemaakt van de getypte tekst. Haast-fouten en vorige "nieuwe spelling"- versies kan ik niet corrigeren, hopelijk storen ze je niet te fel.

Hoe ontwerp ik Keltische Vlechtbanden?


 

Enkele historische voorwerpen in ons land met daarop vlechtbandwerk van Iers-Angelsaksische oorsprong, en zelfs eentje van Longobardisch karakter, dat krijg je te zien door op de onderstreepte link te klikken. 


 

Azië : Kolams in Zuid – India

Elke morgen strooien Tamilvrouwen mooie zandtekeningen voor de ingang van hun huizen. Daarbij bidden ze om voorspoed, vreugde, gezondheid en vriendschap. De Kolam betekent welkom aan bezoekers, vrienden, huwelijksgasten, het pasgeboren kind, de Engel van het goede. Met deze figuur vraagt de Tamilvrouw bescherming tegen ongewenste gasten, dieven en het kwaad. En ook dat de bewoners zelf goed en zuiver zouden zijn.

Oorspronkelijk werd de Kolam gestrooid met rijst of rijstpoeder, als offer aan de Engel van de voorspoed en als dank aan de Natuur (miertjes, vogels, …). Nu gebruikt men kalkpoeder, zand en kleurige aarde of andere materialen.


 

Meisjes leren het ritueel van hun (groot-)moeders, het is een belangrijk deel van hun opvoeding. Hun vaardigheid om mooie Kolams te tekenen wordt beschouwd als een bewijs van schoonheid, ordelijkheid, discipline en concentratie.

Ook priesters strooien deze figuren in hun tempels, om de goden te behagen.

Deze kunstvorm is wellicht reeds 5000 jaar oud, de Vedas vermeldden het reeds! In andere streken van India heten deze grondtekeningen Alpana, Aripana, Chowkpurna, Mandana, Muggulu, Rangoli,…


 

Eerst wordt een (symmetrisch) patroon van puntjes aangebracht.

Een lijn wordt gestrooid door tussen deze puntjes door te bewegen. De lijn danst a.h.w. tussen de puntjes door, er op een bepaalde manier omheen draaiend.

Kinderen tekenen graag en vlot kolams, heb ik ondervonden, ook op school. Daarom heb ik ooit een "Les Kolam Tekenen" samengesteld. Daarin kan stap voor stap, van simpel naar complex, puntenroosters ingetekend worden; of je kan leren een dergelijk rooster met steentjes te leggen, om vervolgens met zand het één-lijns-patroon te strooien.

(op deze pagina is slechts één groep motieven afgebeeld, namelijk deze die ook door Dr. Weyns gebruikt werd).

Onderstaande tekening, een nog meer uitgebreide patroon, wordt door Hindoe-priesters/ monniken getekend: ook dit is één lijn, sluitend. Zonder voorbeeld, hulpmiddelen of trucjes, héél geconcentreerd, meditatief, ze zijn er vele uurtjes mee zoet!

Bekijk deze site...

 

Malekula zandtekeningen in Oceanië


In het Seniang-district van zuidwest Malekula, een eiland in de Nieuwe Hebriden, stelde "het pad" een door de vrouwelijke beschermgeest in het zand getrokken figuur voor. De geest van iedere dode moest dezelfde reis naar het land der doden maken en deze reis hield een ontmoeting in met de bescherm geest die beschreven is door A. Bernard Deacon:

"De geesten van de doden trekken over een "weg" naar Wies, het land van de doden. Altijd zit er bij de steen een vrouwelijke (bescherm-)geest, genaamd Temes Savsap, en op de grond voor haar is de voltooide meetkundige figuur getekend die bekend staat als nahal, "het pad". De weg die de dode moet nemen ligt tussen de twee helften van deze figuur.

Als de dode aankomt veegt de beschermgeest haas tig één helft van de figuur uit, zodat de dode de weg niet kan vinden. Kent hij de figuur, dan voegt hij meteen de uitgewiste helft weer toe en loopt over het pad door het midden van de figuur. Maar kent hij hem niet, dan komt hij nooit in het rijk der doden.



De zandpatronen worden in één keer getrokken, zonder dat de vinger uit het zand wordt gehaald. Deze figuur werd ook als Keltisch/Ierse vlechtband getekend


Het unieke van deze traditie wordt in de verf gezet door het feit dat ze erkend is als Wereld-erfgoed, en dat er aldaar met allerlei projecten dit gebruik in leven gehouden wordt, zoals dit. Een tekst met tekeningen in het Frans .


 

De “SONA” traditie in Angola

De Tchokwe illustreren hun verhalen met tekeningen op de grond.

Eerst vegen de tekenexperten het zand zuiver en gelijkmatig.

Dan brengen deze “akwa kuta sona” met de vingertoppen een vierkanten - rooster van punten aan, een raster van puntjes die alle even ver van elkaar liggen, een coördinatie – systeem.

Tussen deze punten wordt volgens een bepaald logisch systeem (een geometrisch algoritme) een lijn in het zand getrokken.

Het patroon wordt langzaam en continu uitgevoerd, zonder aarzeling of onderbreking.


Ideaal is een mono-lineaire tekening, d.w.z. bestaande uit één enkele doorlopende gesloten lijn (ze kennen hiervoor een hele reeks constructieregels), een netwerk a.h.w. .

Het geheel vertoont ook steeds een symmetrie.


Deze Tchokwe – traditie is technisch verwant met de Tamil – traditie in Zuid Indië.

Alvast hier een tekst van Paulus Gerdes, en deze, ook dit, of in onze taal,meer links volgen...


 

Zoeloe – labyrinth in het zand

De Zoeloes zijn dol op het tekenen van doolhoven, op de grond met hun vinger. De tekenaar vraagt een ander de weg naar de koningshut te vinden. Als die er niet in slaagt de juiste weg te vinden en in een hoek terechtkomt, roepen ze allen “je bent er geweest in het labyrint”, waarna hij opnieuw moet beginnen.

Rotstekening in de Alpen en elders

In Val Comenica gevonden:

Ook deze "Rosa Camuna" ontstaat door tussen een regelmatig puntenraster te bewegen volgens een wiskundige procedure. 

Precies dezelfde rotsgravering komt in Groot Brittannië voor als "swastika stone" van Ilkley, en in Portugal als "Yin-Yang Roos" te Gyfoes. 

(ik gun je het plezier om deze onderwerpen zelf op te zoeken, in boeken of op internet.)

Hier komen geen snijdingen in voor, maar als we deze lijn "gul" tekenen, gaan de lijn zichzelf wel raken, zodat de binnenruimte in afzonderlijke deelruimten uit elkaar valt. 

In de Haute Savois, dicht bij Val Comenica, zaagden de boeren deze "tussenruimten" uit hun houten schuurwanden, ter verlucht(ig)ing.


En "toevallig" kende Dr. Weyns ook dit motief...

Laten we de punten van die druppelvormen samenkomen in het midden van het geheel, dan bekomen we de Baskische "Lauburu" ...

 Waaruit nog maar eens blijkt dat oeroude vormen en symbolen wijdverspreid waren, en tot op heden overleven in de volkskunst...

Dat deze vorm uit de beschreven wiskundige werkwijze ontstaat toont het motief op de vlag van Lombarije, naar een andere "Rosa Camuna" uit hun landstreek.

Make a Free Website with Yola.